Chhatrapati Shivaji Maharaj (छत्रपती शिवाजी महाराज)

राज्याभिषेक त्रिशताब्दी स्मरणग्रंथ
छत्रपती शिवाजी महाराज

छत्रपती शिवरायांच्या राज्याभिषेकाचा ऐतिहासिक सोहळा ६ जून १६७४ रोजी सध्याच्या कुलाबा जिल्ह्यातील रायगड किल्ल्यावर झाला. या सोहळ्याने शिवराय लोकांचे सार्वभौम छत्रपती बनले, यामुळे मराठा देशावरील साडेतीन शतकांहून अधिक काळ चाललेली परकीय राजवट संपुष्टात आली. परकीय राजवटीच्या निराशाजनक परिणामांनी स्थानिक लोकांना दैववादी बनवले होते. अनेकांचा असा विश्वास होता की परकीय शासन हा स्वर्गातून मिळालेला एक शाप आहे ज्यासाठी कोणताही उपाय नाही. शिवरायांनीच त्यांची या भयंकर मानसिक विकृतीतून सुटका केली. त्यांनी त्यांच्या दैनंदिन व्यवहारात नवचैतन्य आणून आत्मविश्वास निर्माण केला. शिवरायांनी जनतेला तिचे प्रिय धार्मिक स्वातंत्र्य परत दिले. त्यांनी लोकांसाठी जे काही शोधून काढले ते नवीन नव्हते तर ते दडपलेले, हरवलेले होते. या अर्थाने त्यांची स्वराज्याची स्थापना क्रांतिकारी होती.

संपादक : बी. के. आपटे
मराठी अनुवाद । डॉ. आनंद बोबडे